
İnternette “kmoksy.com” alan adı ile Türk dili araştırmaları üzerine yayın yapan bir sayfa mevcut. Aylar evvel sayfanın sahibi “Ümüt Çınar” bey teveccüh buyurup bir yazıma yorum yapmıştı. Ben de bunun üzerine sayfasını ziyaret etmiş, uzun uzun inceleme fırsatı bulmuştum. Hatta sayfasını Türk dili üzerine yetkin bir ağabeyime tavsiye etmiştim. O ağabeyimin verdiği cevap kısmen şöyleydi…
… iyi niyetli bir çıkış olabilir ama çok dağılmış. Söz gelimi; Alaska Yerlileri’ndeki Türkçe asıllı Rusça kelimeler ve benzeri… 93 harbi sonrası gelenlerden olduğunu ima ediyor ve Ahıska Türkü olduğunu da sayfayla ilan ediyor zaten… Bilemem, doğru ise ne mutlu ama TDK hakkındaki tespit ve ithamlarına katılıyorum… Doğrudur; bütün, Türkçe, tüm, Moğolca’dır. Vs.Vs.Vs. Bitki isimlerine gelince; yüzlerce dilcinin aynı anda dalması gereken bir denize, yöresel ağza dalmış… Allah yardımcısı olsun. Bu arada; geçici bir uygulama ile dünyanın neresinde olursa olsun Ahıska Türkleri’ne T.C. vatandaşı olabilme hakkı verildi…
Bugün bir vesile ile sayfasını yeniden ziyaret ettim. “Yanlış Kartal” başlıklı bir yazı dikkatimi çekti (buradan). Ümüt bey yazısına şöyle başlıyordu; “Amerikan emperyalizminin sembolü olan Ak Başlı Deniz Kartalı’nın internet ortamında Ana Kartal (Eagle) figürü olarak yer alıp diğer kartal figürlerini geri plana itmesi kabul edilemez.” Yarama basmıştı! Bencileyin Alanya gibi Selçuklu tarihiyle yoğrulmuş bir şehirde yetişip kök salan birisi için “Ana Kartal, Çift Başlı Kartal” derin anlam taşıyordu.

Bizim kartalımız (Bürküt), Kaya kartalı ya da Altın kartal namı ile anılan Aquila chrysaetos, Amerikan kartalı ise Ak başlı kartal, Beyaz başlı kartal ya da Kel kartal olarak tanınan Haliaeetus leucocephalus du. Oysa son yıllarda kültürümüzde derin izleri olan kartal figürü, Amerikan kartalı ile özdeşleşmişti. Kısaca Ümüt bey yazısında bu konudan dert yanıyor ve savını yüzlerce görsel ile ispatlıyordu.
Ümüt beyin verdiği örnekler içerisinde her iki türün yer değiştirmesiyle yapılan belki de en vahim hata Dünya Üniversitelerarası Kış Oyunları’nın “Çift Başlı Kartal” maskotunun Amerikan Kartalı olarak seçilmesiydi. İşte bu noktada olayın sosyo-kültürel boyutu benim için değerini yitirdi ve uyuz biyolog damarım kabardı.
Ülkemde son yıllarda elimi nereye sallasam “Kuş Uzmanına” değer oldu (gerçek ornitologları tenzih ediyorum). Hele hele hemen her ile açılan Biyoloji mekteplerine (bölüm demeye dilim varmıyor) ne demeli? E kardeşim Türkiye’nin en köklü Biyoloji bölümlerinden olan Erzurum’daki Atatürk Üniversitesi Biyoloji bölümü (!) ne iş yapar? Çevre ve Orman Bakanlığı, Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü? İnternetten araştırdım ilgili maskotun logosunu tasarlayan kişi bir grafiker. Bence iyi iş çıkarmış. Hakikaten sevimli bir logo. Onun her iki kartal arasındaki farkı bilmemesi, ayırt edememesi normal. Ayırt etmesi gerekip, ayırt edemeyenler utansın.
Not: Ümüt Çınar beyi araştırmasından ve tespitlerinden dolayı acizane tebrik ediyorum. Bununla beraber ilgili makalesindeki üslubuna hele hele Kurtları “zalimdir” diye nitelendirmesine asla katılmıyorum. Unutmamak gerekir; “Bürküt” yetiştiriciliği binlerce yıllık bir Türk geleneğidir. Ancak burada amaç sadece avlanmak değil aynı zamanda mevcut sürüleri korumaktır.

