Küresel Isınmanın Sektörlere Etkisi

Küresel ısınma, “Yazları sıcak, kışları soğuk ve yağışlı geçen” Türkiye’de sektörlerin ezberini bozdu. Mevsim normallerinin üstünde seyreden hava sıcaklığı, sektörlerin çoğunu yakarken, az sayıda sektörde de satışları artırarak, içleri ferahlattı. Ankara Ticaret Odası nın 63 meslek komitesi raporlarından yola çıkarak hazırladığı “Küresel Isınmanın Sektörlere Etkisi” konulu çalışma, Türkiye’nin en sıcak kışlarından birini yaşadığı 2006 yılı ile en sıcak yazlarından birini yaşayacağı 2007 yılında iklim değişikliğinin sektörler üzerinde yaptığı ve yapması beklenen etkilerini ortaya koydu. Küresel ısınmanın ticaret üzerindeki etkilerini değerlendiren ATO Başkanı Sinan Aygün, “Küresel ısınma sektörel sızlanmaya dönüştü” dedi. Küresel ısınma sonucu değişen iklimlerin, sanayi ve ticaret üzerinde de etkisinin hissedilmeye başlandığını dile getiren Aygün, yaptıkları araştırma sonuçlarının da bu etkilere dikkat çektiğini belirtti. Aygün, şunları söyledi: Öyle anlaşılıyor ki, Küresel ısınma sektörlerin ezberini bozdu. Bütün sektörler, değişen iklim koşullarına göre kendilerini konumlandırmak zorundalar. Dünya’nın yeni bir döneme girdiğini düşünerek adım atmak zorundalar. Diğer yandan, hükümet nezdinde küresel ısınmaya ve etkilerine yönelik hiçbir ciddi çalışma yapılmıyor. Suyu ve enerjiyi daha az kullanmaya yönelik fikirlerin yanısıra, mesainin sabah 7’ye çekilmesi gibi uygulanamayacak önerilerle de gün kurtarılmaya çalışılıyor. Yarın, suyu ve enerjiyi daha az kullanmak için (suya ve elektriğe zam yapalım) diyecekler. Mesaiyi erkene alıp, okul çağındaki çocukların sabahları anne babalarını işe uğurlamalarına yol açacak parlak fikirlerden başka, rasyonel, uygulanabilir ve bilimsel geçerliği olan hiçbir ciddi önlem konuşulmuyor”

Paltolar depolarda kaldı Küresel ısınma nedeniyle kış mevsiminde sıcak giden havalar, ilk olarak tekstil ve hazırgiyim sektörünü etkiledi. Kışlık giysilerde satışlar dibe vurdu. Vatandaş, palto, kaban, kazak gibi kışlık giysilere ilgi göstermezken,ürünler üreticilerin depolarında, satıcıların da elinde kaldı. Palto, kaban, kazak satışları yüzde 70 oranında geriledi. Vatandaş yünlü kumaş yerine, elyaf ve pamuklu kumaştan üretilen giysileri tercih etti. Sadece Ankara’daki hazırgiyim üreticileri ve satıcıları, malların elde kalması nedeniyle yaklaşık 25 milyon dolar zarar etti. Mağazalar satışlarını artırabilmek için yüzde 70’e varan indirimlere yöneldiler. Kar yağmaması yüzünden kaşkol, şapka, eldiven ve şemsiyeler de satılamayıp elde kaldı.
Ayakkabı ve bot satışları düştü Küresel ısınmadan çizme ve bot türü kışlık ayakkabı üreticileri ile satıcıları da nasibini aldı. Vatandaşlar, havaların soğumaması nedeniyle kışlık ayakkabı satın alma ihtiyacı hissetmedi. Her kış satıcıların yüzünü en fazla güldüren Kasım ayı bile, bu yıl satıcıları sevindiremedi. Kışlık ayakkabı satışları bu kış yüzde 70 seviyesinde geriledi. Firmalar, çizme ve botlarını elden çıkartabilmek için yüzde 70’lere varan indirimler yaptılar, ancak bu indirimlerden de bekledikleri satışı yakalayamadılar.
Kömür satışları düştü Sıcak geçen kış ayları kömür satışlarını da etkiledi. Kömür satışlarında yüzde 70 seviyesinde görülen gerileme, kömüre talebin azalmasıyla özellikle ithalatçıları sıkıntıya soktu.
Fuel oil ve kalorifer yakıtları Sıcak giden kış ayları fuel oil ve kalorifer yakıt tüketimini de düşürdü. Petrol Sanayi Derneği verilerine göre, 2006 yılında fuel oil tüketimi 2005 yılına göre yüzde 28 seviyesinde azalarak yaklaşık 2.5 milyon ton olarak gerçekleşti. Kalorifer yakıtı tüketiminde 2005 yılına göre gerileme yüzde 21 olarak gerçekleşti. 2006 yılında toplam 483 bin ton kalorifer yakıtı tüketildi.
Nakliyeciler Kış aylarında odun kömür gibi yakacak taşıması yapan nakliyeciler, bu yıl kışın sıcak geçmesi nedeniyle yollara çıkamadılar. Kamyoncudan nakliye şirketine sahip kişilere kadar sektörde çalışan herkesin iş düzeyi yüzde 50 seviyesinde düşüş gösterdi.
Soba ve kombi satışları Hava sıcaklığının mevsim normallerinin üzerinde seyretmesi gariban vatandaşı sevindirse de gelirini kış koşulları için sunduğu hizmetten sağlayanları üzdü. Elektrikli soba, ısıtıcı, kömür ve odun sobası satışları geçen yıla oranla yüzde 30 seviyesinde geriledi. Kombi satışlarında da azalma yaşandı.
Kış lastikleri rağbet görmedi Araç sahiplerinin otomobillerini kış koşullarında daha rahat kullanmak için aldıkları kış lastikleri bu kış rağbet görmedi. Markaların satışı artırmak için kampanya yapmalarına karşın, kış lastiği satışları yüzde 75 seviyesinde geriledi. Kar yağdığını nerdeyse görmeyen vatandaş, normal lastiklerle yola devam etti.
Patinaj zinciri satılmadı Son birkaç yıldır bol kar yağışlı geçen kış aylarında patinaj zinciri yetiştiremeyen şirketler bu kış, meteoroloji bültenlerini takip ederek vakit geçirdiler. Kar yağmaması nedeniyle vatandaş patinaj zincirine ihtiyaç hissetmeyince satış da olmadı.
Yedek parça satışları düştü Kış aylarında gerek hava koşulları gerekse kazalar nedeniyle daha çok bakım gerektiren araçlar, bu yıl kışın yüzünü göstermemesi nedeniyle bakıma ihtiyaç duymadı. Otomobil yedek parça satkışları yüzde 25 seviyesinde düştü. Kış aylarında artış gösteren akü ve cant satışları da bu kış durma noktasına geldi.
Sıcak kış inşaat sektörünü de sevindirmedi Kış aylarında havanın sıcak gitmesi, yaklaşık 2-3 ay kış arası verilen inşaat sezorunu bu yıl nerdeyse 12 aya çıkardı. Ancak sezonun uzaması sektörü olumlu yönde etkilemedi. Kış şartları nedeniyle işçilerine tatil veren şirketler, işçilerin memleketlerine dönmeleri nedeniyle sıcak havaları değerlendiremedi. Kaba inşaatı tamamlayarak “yağış görsün, beton ıslansın” diyenler umduklarını bulamadılar.
Manifaturacılar Mevsim normallerinden sıcak geçen kış ayları kışlık kumaş ve bez satışlarını geriletti. Manifaturacılar, geçen yıla oranla yüzde 25 daha az satış yapabildi.
Tuhafiyeciler Güneşin hemen her gün gökyüzünde görüldüğü kış aylarında vatandaşlar tuhafiyeci dükkanları yerine, Pazar türü açık havada bulunan yerlerden alışveriş yapmayı tercih etti. Tuhafiyecilerin iş hacminde geçen yıla oranla yüzde 35’lik azalma görüldü.
Mefruşatçılar Havaların sıcak seyretmesi, yorgan ve battaniyeler başta olmak üzere evlerde kışın ihtiyaç hissedilen eşyalarına ihtiyacı azalttı. Bu alanda da satışlar geçen yıla oranla yüzde 50 seviyesinde azaldı.
Sigortacılık Küresel ısınmanın sonuçlarından biri olan ve Türkiye’nin bazı bölgelerinde yaşanan sel felaketleri sigorta şirketlerinin tazmin ettiği zararları artırdı. İklim değişikliğinin sigortacılık sektörüne etkilerinin devam edeceği, Türkiye’de son 5 yılda doğal afetler nedeniyle 133 milyon YTL zarar tazmini yapan sigorta şirketlerinin gelecek yıllarda tazmin edeceği zararın daha da artacağı, bu nedenle sigorta poliçelerinde primlerin yükseleceği belirtiliyor.
Kış turizmi mutlu etmedi İklim değişikliği nedeniyle kış turizmine ev sahipliği yapan dağlara yeterli miktarda kar yağmaması turizmcileri etkiledi. Uludağ, Elmadağ, Kartalkaya, Ilgaz başta olmak üzere kış turizm merkezleri kardan umudunu çekince otellerin aktivitelerini cazip hale getirerek müşteri tutmaya çalıştı. Yağışsız geçen kış, kayak malzemesi satıcılarına da kötü bir sezon yaşattı.
Seyahat acentaları ve otobüs işletmeleri Sıcak havalar kış turizmini baltalayınca, seyahat acentaları ve otobüs işletmelerinin işleri de kötü gitti. Geçen yıla göre gerileme yüzde 20 seviyesinde oldu.
Camcılar da etkilendi Evlerini daha iyi ısıtabilmek için kış aylarında normal camlarını çift cama çevirenler bu yıl ısınma sorunu yaşamayınca çift cama da rağbet göstermedi. Isı cam satışları geçen kışa göre yüzde 20 seviyesinde geriledi.
İlaç satışları düştü Havaların sıcak seyretmesi nezle, grip, faranjit, laranjit, sinüzit, orta kulak iltihabı, bronşit ve zatürre gibi kış mevsiminde yoğunlukla görülen hastalıklar da da azalma yaşattı. Az hastalıkla geçen kış ayları ilaç satışlarını yüzde 10 seviyesinde düşürdü.
Çiçekçilik sektörü soldu Küresel ısınma çiçekçilik sektörünü de soldurdu. Özellikle çiçek üreticilerin, ihracata yönelik olarak, ihracat zamanına göre programlayarak fideledikleri çiçekler, güneşin erkenden yüzünü göstermesi nedeniyle zamanından önce açtı. Çiçekçiler, vaktinden önce açan çiçekleri iç pazara sunmak zorunda kaldılar. İç pazara sunulan çiçeklerde de kış yerine yalancı baharda açtıkları için kalite bozulması görüldü. Tüketiciler aldıkları çiçekten memnun kalmadı. İhracatçılar, vakti geldiğinde ihraç etmeye yetecek çiçek bulamadı. Sektörün geliri geçen yıla oranla yüzde 25 seviyesinde geriledi.
Kış içecekleri itibar görmedi Normalden sıcak geçen kış ayları nedeniyle içi üşüyen kış içeceklerine koşmadı. Sahlep ve ıhlamur başta olmak üzere kış içecekleri itibar görmedi. Aynı durum kış yiyecekleri turşu, kestane ve pastırma için de geçerli oldu.
Gıda üreticileri, satıcıları, tüketicileri Küresel ısınmanın ilk etkisini gıda ve ihtiyaç maddeleri perekande satıcıları gördü. Soğuk kış aylarında daha çok tüketilen tahin, pekmek, helva gibi enerji veren gıdalarla, kurufasulye, nohut gibi kış aylarında tüketilen kuru bakliyat satışlarında düşüş görüldü. Küresel ısınmanın etkileri, yaş sebze ve meyvede görüldü. Fiyat artışı olarak vatandaşa yansıyan bu durum, satışların Mart ayı başına kadar yüzde 30 düşmesine yol açtı. Yağışsız geçen kış ayları, tahıl üretimi başta olmak üzere, erik, kiraz, kayısı, pamuk, zeytin ve üzüm üretimini sekteye uğrattı. Kışlık tahıllarda rekoltenin en az yüzde 10-15 seviyesinde düşeceği tahmin ediliyor. Kış boyu, beyaz karın yorgan gibi tarlalarının üstünü örtmesi umudunu taşıyan çiftçi, zor bir dönem geçiriyor. Küresel ısınmanın tarımdaki etkisi Mayıs ayından itibaren sofralara yansıyacak. Halihazırda geçen yılın ürünlerini tüketen vatandaşlar, Mayıs ayından itibaren yeni yılın buğday başta olmak üzere meyve sebze ve baklagillerini tüketmeye başlayacak. Küresel ısınmanın yol açacağı rekolte sofralara konulan gıdalarda zincirleme bir etki yaratarak, üreticiden, komisyoncuya, satıcıya ve tüketiciye olumsuz etki yaratacak.Küresel ısınmanın tarım sektöründe 4-5 milyar dolarlık bir kayba yol açacağı tahmin ediliyor.
Lokanta, pastane ve kıraathaneler Havaların sıcak gitmesi, lokanta, pastane ve kıraathanelerin işlerinde de yaklaşık yüzde 10 seviyesinde azalmaya yol açtı. Havayı güzel görenler, kapalı mekanlar yerine açık havaları tercih etti.
Yem fiyatları yükseldi, et, süt ve yumurta’nın fiyatı artacak Kuraklığın etkisiyle yem fiyatları yükseldi. Kilosu 20-25 Yeni Kuruş’a satılan arpa 35-38 Yeni Kuruş’a satılmaya başladı. Kümeslerde besin maddesi olarak kullanılan mısırın kilosu 34 Yeni Kuruş’tan 43 Yeni Kuruş’a yükseldi. Buğdayın kilosu ise 37 Yeni Kuruş’tan 45-46 Yeni Kuruş’a çıktı. Toprak Mahsulleri Ofisi, değirmenlere buğday veriyor ancak yem amaçlı buğday satışı yapmıyor. Yem fiyatlarındaki bu yükselmenin gelecek aylarda, et, süt ve yumurta fiyatlarına yansıması bekleniyor.
Hayvancılığa da küresel ısınma darbesi Kuraklığın etkisiyle yem fiyatlarındaki artış, ahırlardan kesime gönderilen hayvan sayısında artışa yol açtı. Toptan kilosu 8.5 Yeni Türk Lirası olan kimkli karkas et fiyatı 8 YTL’ye doğru gerilerken, bu gerilemenin geçici olacağı,bahar yağmurlarının yeterli düzeyde olmaması durumunda artan yem fiyatlarının da etkisiyle et fiyatlarının da yükseleceği belirtiliyor. Sıcak giden havalar, ılık suyu sevmeyen hamsinin kaçışına dolayısıyla da fiyatlarının yükselmesine ve satışının azalmasına yol açtı. Ocak ayında hamsi balığının toptan fiyatı yüzde 76 oranında arttı.
Vatandaş sinema yerine parka gitti Kış aylarında vatandaşların rağbet ettiği sinemalar, oturup sohbet ettiği kafe küresel ısınmadan nasibini aldı. Havaları güneşli gören vatandaşlar, sinemaya gitmek ya da bir kafede oturup sıcak bir içecek yudumlamak yerine park ve bahçelere koştu.

Küresel ısınma mutlu da etti Küresel ısınma bazı sektörlerin de yüzünü güldürdü. Mevsim normallerinin üzerinde sıcaklığın görüldüğü kış ayları, bazı sektörlerde işlerin artmasına yol açtı Bu sektörler ise şöyle: Gözlükçüler: Küresel ısınmanın mutlu ettiği sektörlerden bir diğeri de gözlükçüler oldu. Vatandaşlar genellikle yaz aylarında satın almayı tercih ettiği güneş gözlüklerini bu yıl kışın da cazibesini korudu. Güneş gözlüğünü erkenden satın alan vatandaşlar, bu kış satışların yüzde 20 artmasına yol açtı. Boya Satıcıları: Havaların güzel gitmesi, binalarda boya badana işlerinin kışın da sürmesine yol açtı. Bu kış boya satışları yüzde 15 oranında arttı. Saraciye İmalatçıları: Havaların iyi gitmesi, bavul, çanta, cüzdan kemer üreten saraciye imalatçılarını da mutlu etti. Kış aylarında gerileyen satışlar, sıcak havalar nedeniyle bu yıl düşüş göstermedi. Geçen kışa oranla yüzde 10-20 oranında satış ve buna bağlı olarak da üretim arttı. Keresteciler: Havaların normalden sıcak seyretmesi, kerestecilerin kış aylarında durma noktasına gelen işlerini az da olsa hareketlendirdi. Vatandaşın Yakıt Gideri: Doğalgaz tüketiminin en çok arttığı kış döneminde normalde günlük ortalama 135 milyon metreküp doğalgaz tüketilirken, bu yıl tüketim günlük ortalama 114-115 milyon metreküp seviyesine geriledi. Azalan doğalgaz tüketimi bütçelere yaradı.

Kaynak: 11.03.2007 tarihli Ankara Ticaret Odası raporu.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir