Leucauge decorata

Tetragnathidae familyasına mensup Leucauge cinsi örümcekler (Orchard Spiders | Bağ Örümcekleri) pantropikal bölgede dağılım gösterirler. Vücut ve bacak şekilleri; gümüşi, siyah ve sarı desenli bedenleri ile Leucauge dişilerini diğer örümceklerden ayırt etmek son derece kolaydır. Güzellikleri dillere destandır. Yine dördüncü yürüme bacaklarının femurları üzerindeki iki sıralı, uzun ve silindir şeklindeki tüyler cinsin karakteristiklerindendir.

Leucauge tessellata

Dün “Zootaxa” dergisinde; Dimitar Dimitrov ve Gustavo Hormiga imzasıyla “Mr. Darwin’s mysterious spider: on the type species of the genus Leucauge White, 1841 (Tetragnathidae, Araneae)” başlıklı bir makale yayınlandı (2396: 19–36). Makalenin içeriği başlığından da anlaşılacağı gibi, Leucauge cinsinin tip türünün yeniden ele alınması üzerine. Lakin makalenin başlığında benim dikkatimi çeken kısım “Bay Darwin’in Gizemli Örümceği” ibaresiydi. Normalde familya ve cins ilgi alanım olmamasına rağmen (zira ülkemizde ne yazık ki Leucauge cinsi örümcekler dağılım göstermiyorlar) makaleyi değerli meslektaşım Dimitar Dimitrov’dan istedim. Sağ olsun hemen yolladı.

Leucauge cinsi niçin Darwin’in gizemli örümceğiydi? Bu makalenin giriş kısmında açıklanıyordu. Şöyle ki; 1832 yılının Mayıs ayında Beagle seyahati esnasında Charles Darwin, Rio de Janeiro (Brezilya) kıyılarından parlak renkli, uzunca abdomenli bir örümcek yakalar. Darwin arazi günlüklerinde yakaladığı bu örümceğin ağ mimarisinden ayrıntıyla bahseder ve onun hakkında şu cümleyi kullanır; “….. arkadan gelen ışığın eşliğinde parıldayan bir yakut gibiydi…..” Ayrıca kendisi bu örümceğin Epeira cinsi ile akraba olabileceğini düşünür ve ona Latince “parıltılı ışık” anlamına gelen Leucauge adını verir.

Dişi Leucauge 1841 yılında, o dönem British Museum’un Zooloji bölümünde asistan olan ve Darwin ile Beagle seyahatinin Avustralya ayağına da  katılan entomolog-karsinolog “Adam White” tarafından Linyphia (Leucauge) argyrobapta adı ile bilim dünyasına tanıtılır. Adam White’ın deskripsiyonu tek eşey (dişi) üzerindendir ve türe ait tanımlayıcı çizimleri içermemektedir. Yaşayan efsanevi araknologlardan Herbert Levi, 1980′de British Museum’da yürüttüğü çalışmalar esnasında türün Darwin tarafından toplanan tip örneğinin kayıp olduğunu rapor eder. Nitekim Dimitar Dimitrov ve Gustavo Hormiga da tip örneğini bulamazlar ve Levi’nin bu kaydını teyid ederler.

Dimitrov ve Hormiga bu tespitlerinin ardından neotip belirlemek amacıyla Rio de Janeiro’daki Ulusal Doğa Tarihi Müzesinde, Charles Darwin’in  1832′de arazi çalışması yaptığı alandan toplanmış tüm Leucague örneklerini incelerler. Yukarıda da belirttiğim gibi Adam White deskripsiyonunda çizim vermemiştir. Bununla birlikte Darwin’in arazi günlüklerinde canlı örnek üzerinden yaptığı türe ait tanımlamalar çok detaylıdır. Uzun incelemelerden sonra Dimitrov ve Hormiga, Leucague argyrobapta (White, 1841)’nın esasında Kuzey ve Güney Amerika kıtalarında çok yaygın bir tür olan Leucauge venusta (Walckenaer, 1841) olduğuna karar verirler. Makalenin geri kalanı teknik detaylar.

Burada Darwin’in muhteşem gözlem gücüne bir kez daha dikkat çekmek istiyorum. 178 yıl evvel aldığı notlar günümüzde bir bilimsel problemi çözebilecek netlikte. Evrim Teorisine sıcak bakarsınız ya da bakmazsınız ama onu elinde içki şişesi, Beagle’ın güvertesinde naralar atan bir sarhoş olarak insanlığa tanıtmayı ibadet sayan obsesif şahsiyetlere ders olması dileğiyle.

“Sağlık Çalışanlarının Sorunları ve Çözüm Yolları Sempozyumu”, 12–13–14 Mart  2010 tarihlerinde Ankara Kızılcahamam Asya Termal Tesisleri’nde düzenlenecektir. Sempozyumun ağ sayfasına buradan ulaşabilirsiniz. Düzenleme komitesi tarafından kaleme alınan yazı ise aşağıda. Umarım mesleki kuruluşlarımız sempozyuma katılıp sağlık sektöründe çalışan biyolog meslektaşlarımızın sıkıntılarını dile getirirler.

Ülkemizde sağlıkta dönüşüm programı ile birlikte yaşanan gelişmeler, sağlık alanındaki birçok bileşeninin yanısıra özellikle ve daha çok sağlık çalışanlarını etkilemektedir.

Sağlık sistemi içerisinde son dönemlerde göze çarpan en önemli husus, sağlık hizmetlerindeki ciddi talep artışıdır. Bu artışla birlikte hizmet kalitesinin hedeflenen seviyede seyretmesi için sağlık çalışanlarının hizmet üretim politikalarının merkezine alınması gerekmektedir.

Sağlık hizmeti talebinin ve hizmetteki beklentilerin artmasıyla her geçen gün daha da büyüyen sağlık personeli ihtiyacı devleti sadece istihdam planlaması ile karşı karşıya bırakmamaktadır. Aynı zamanda istihdam edilen bu personelin nitelikli bir şekilde yetiştirilmesi, ideal çalışma koşullarının oluşturulması, görevlendirmede aile ve sosyal bütünlüğün sağlanmasına dikkat edilmesi ve özlük haklarının iyileştirilerek korunmaya devam edilmesi bir hak ve zaruret olarak önümüze çıkmaktadır.

Tüm bu ilke ve kriterler göz önünde bulundurulduğunda düzenleyeceğimiz sempozyumun hedef kitlesi olarak sağlık çalışanlarını temsilen katılımcılar, çalışanların sorunlarının çözümü hususunda yetkili politika üreticileri ile sağlık sisteminin yöneticileri durumundaki il sağlık müdürlerimiz, il sağlık müdür yardımcılarımız, şube müdürlerimiz, hastane başhekimlerimiz, başhekim yardımcılarımız, hastane müdürlerimiz, hastane müdür yardımcılarımız ve başhemşirelerimiz ön plana çıkmaktadır.

Sempozyumun konu ve konuşmacılarını seçerken yukarıda ifade ettiğimiz değerli sağlık çalışanlarımızın temel sorunlarının çözümüne çok önemli katkılar sağlama hedefi ile hareket ettik.

Programımızın bu hedefi gerçekleştirme amacına hizmet etmesini umuyoruz.

Düzenleme Komitesi Adına
Mahmut KAÇAR
Sağlık-Sen Genel Başkanı

“Sayın Abbas Güçlü, kamuda biyolog alımı yok denecek kadar azdır. Senede üç bin biyolog mezun olmaktadır. Bütün bilimlerin temeli olarak görülen biyolojide ne yazık ki devlet tarafından istihdam edilmemekteyiz. Biyolog arkadaşlar gardiyan, polis, memur, hizmetli, zabıta, itfayeci, askeri personel olmaktadır. Bu nitelikli personelin elit durumdan atıl pozisyonda çalıştırılması gerekmiyor mu? Adli tıp kurumu, Çevre ve Orman Bakanlığı, İçişleri Bakanlığı, Kriminal Lab., Refik Saydam Hıfzıssıhha Merkezi Başkanlıgı, Tarım Bakanlığı, Sağlık Bakanlığı, Denizcilik Müşteşarlığı, İller Bankası, Gümrük Müşteşarlığı ve bir çok bakanlıkta biyolog kadrosu bulunmaktayken neden biyolog alımı olmamaktadır?”

Yazıyı yazan meslektaşım, “Bu nitelikli personelin elit durumdan atıl pozisyonda çalıştırılması gerekmiyor mu?” demekle neyi kastetmiş doğrusu anlamadım. Gelgelelim iyi niyetli bir isyan. Meslektaşımızın yukarıda ifade ettiği fikirlere olumlu oy vermek için burayı tıklayabilirsiniz.

Bu arada bir yılda mezun olan biyolog adedi 3000 olarak zikredilmiş. Hemen her Fen-Edebiyat Fakültesinde bir “Biyoloji Bölümü” olduğunu varsayarsak, bu rakam uçuk değil. Buna rağmen hala 2. eğitim Biyoloji bölümleri açılıyor. Duyuyoruz… Ben şahsen bu durumu esefle karşılıyorum.

“Sistematik Zooloji” çalışan her doğa bilimcinin en büyük hayali yeni bir tür tanımlayabilmektir. Bu ülkü gençler için bilhassa ilk yıllarda ulaşılması zor olarak görünse de; ustalaştıkça rutin bir hal alır. Bununla beraber araştırmacı, var olduğu günden bu yana bir canlıyı ilk kez görmenin, ona dokunmanın (imkan dahilindeyse) ve onu insanlığa tanıtmanın muhteşem heyecanını asla yitirmez. Her seferinde, doğumhane önünde bekleyen babalar misali heyecanlıdır. Makalesinin yayınlanacağı, keşfettiği yeni türün bilim camiasınca kabul göreceği günü bekler sabırsızlıkla. İşte dün, öylesi günlerden bir tanesiydi.

“A new species of Hersiliola Thorell, 1870 (Araneae, Hersiliidae) from Turkey” adlı makalemiz Zookeys dergisinde yayınlandı ve neredeyse üç yıldır kafamızı meşgul ve hatta anlatacağım nedenlerden ötürü beni mahçup da eden örümcek Hersiliola turcica Marusik, Kunt & Yağmur, 2010 adı ile literatüre girdi.

Hersiliidae; Örümcekgiller (Araneae) takımının, günümüzde 15 cins ve 167 tür ile temsil edilen nispeten küçük bir familyası. Familya üyeleri genellikle tropikal ve subtropikal bölgelerde dağılım gösterirler. Onları diğer örümcek familyalarından ayıran en önemli belirleyici özellikleri arka-yan (posterior-lateral) örü memelerinin çok uzun olmasıdır.

Hersiliidae familyasına ait ülkemizden ilk kayıt 1960 yılında Carl Friedrich Roewer tarafından verilmiştir. Alman araknolog; 1956. Eylül ayının 29. günü, Mardin ilimizin 25 km kuzeyinden toplanan örümcek örneklerini Hersiliola sp. olarak kaydeder. Bununla beraber Roewer, aynı örnekleri yine Hersiliola sp. olarak Diyarbakır ve Hatay illerimizden de bildirir. Familyaya ait bir sonraki kayıt sevgili hocamız Prof. Dr. Abdullah Bayram’a aittir. Abdullah hoca, 1990′lı yılların başında gerçekleştirdiği bir proje kapsamında Güneydoğu Anadolu bölgesinden topladığı hersiliid örneklerini yine Hersiliola sp. olarak rapor etmiştir.

Benim bu familya ile ilk karşılaşmam ise üç sene evveline tekabül eder. Bir sohbetimiz esnasında Ersen; “Güneydoğu Anadolu bölgesinde gerçekleştirdiğimiz arazi çalışmaları esnasında Alexandre Gromov, benim yakaladığım bazı örümcek örneklerinin Hersiliidae familyasından olduğunu söyledi” demişti. Beni uyandıran Ersen’in bu ikazı oldu. Hakikaten bir süre sonra Hatay örnekleri içerisinde ilk Hersiliola örneğini buldum. Örnekler Hatay Yayladağı’nın Güveççi köyünden toplanmıştı. Ergin üç erkek, iki dişi vardı.

O günlerde teknik imkansızlıklardan ötürü (çok kötü bir mikroskop ve varolmayan cerrahi aletler) dişi örümceklerden vulva diseksiyonu yapamıyordum. Hoş buna gerek de duymamıştım zira epijin ve palp morfolojileri Hersiliola macullulata (Dufour, 1831) türü ile birebir benzeşiyordu. Sadece palplerin bir tanesinde uzunca kıl benzeri bir yapı vardı. Ben o yapıyı alakasız bir şeydir diye çekip atmıştım.

O günden sonra elimdeki mevcut hersiliid örneklerinin Hersiliola macullulata (Dufour, 1831) olduğuna karar verip, bulguları makaleleştirdim ve “Serket” dergisine yolladım. Makalemiz, 2008′in yanlış hatırlamıyorsam Ekim ayında  “The first record of family Hersiliidae from Turkey (Arachnida: Araneae)” başlığı ile yayınlandı.

Gelgelelim zaman geçtikçe elime farklı bölgelerden toplanmış hersiliid örnekleri geçmeye başladı. Ortada büyük bir sorun vardı. Tecrübesizliğim, kendi kendimin hocası oluşum ve “özgüven ile ukalalık” kavramlarını karıştırmam beni büyük bir bilimsel yanlışa ve hatta aptallığa sevk etmişti. Tüm ergin erkek örneklerinin embolusları* kıl gibi ince ve uzundu. Oysa ben bu yapıyı yabancı bir cisim zannedip  çekip almıştım. Yapı son derece narin olduğu için hemen kırılıveriyordu. Yani benim H. macullulata olarak teşhis ettiğim örneklerin embolusları esasında kırılmıştı. Embolus kırılınca, örneklerin palpleri birebir H. macullulata nın palplerine benziyordu. Lakin H. macullulata nın embolusları çok kısaydı. Hasılı kelam esasında bizim örneklerimiz tamamen farklı bir türe aittiler.

Embolusu kırılmış erkek örneklere ait palp çizimi

2008′deki makalemizden alınmıştır

Embolusu kırılmamış hali ile palp

Zaman içerisinde binbir güçlükle geliştirdiğimiz teknik imkanlarımız bize vulva diseksiyonu yapabilme fırsatı sağladı. Bu durum örneklerimizin farklı ve hatta yeni bir tür olduğu konusundaki düşüncemizi sağlamlaştırdı. Geçtiğimiz yaz sevgili ustam Dr. Yuri Marusik’le Ankara’da yaptığımız çalışmalardan sonra elimizdeki hersiliid örneklerinin kesinlikle yeni tür olduğuna karar verdik.

İsimlendirme aşamasına geldiğimizde değerli hocam Prof. Dr. Bayram Göçmen beyefendi ve sevgili dostum Doç. Dr. Murat Bilecenoğlu nun görüşleri bize yardımcı oldu. Makalenin yazım sürecinde değerli kardeşimiz Dr. Rahşen Kaya hanımefendi İngilizce hususunda destek verdi. Vesile ile bir kez daha kendilerine ekip arkadaşlarım ve şahsım adına teşekkür ederim.

* Embolus: Erkek örümceklerde sperm transferini sağlayan, palp üzerinde konumlu yapı.

Boğaziçi Uluslararası Mağara Araştırma Derneği; camiadaki kısa adı ile “BUMAD”. Bu arkadaşlar kendilerini şöyle ifade ediyorlar; “2007 yılında kurulan Boğaziçi Uluslararası Mağara Araştırma Derneği (BUMAD),  üyelerinin çoğunluğu 1973 yılından bugüne Boğaziçi Üniversitesi Mağara Araştırma Kulübü (BÜMAK) ile faaliyetlere katılmış, ülke çapında speleoloji bilimine ilgi duyan kişilerin katılımıyla ulusal ve uluslararası mağara araştırma faaliyetleri düzenleyen bir dernektir.”

Çocukluğumu Dünya cenneti Alanya (Antalya)’nın, adam yutan bataklıklarında; bir elinde Jules Verne kitapları, diğer elinde pazar filesinden bozma atrap ile kelebek ve börtü böcek peşinde koşan bir ademoğlu olarak geçirdim. Nereden bilirdim o yıllarda bir ömrün böyle geçeceğini?

Hayal meyal hatırlıyorum ancak Jules Verne, romanlarında sık sık bilimsel cemiyetlerden bahsederdi. Bu cemiyetlerin üyelerini tasvir ederken aniden ciddileşir, ağır ağdalı bir dil kullanmaya başlardı. Çocuk aklı işte veyahut benim süslü hayal dünyam… Böylesi saygın bilimsel cemiyetlerin, saygıdeğer üyeleri yerine koyardım kendimi. Bilimsel keşifler peşinde koşar; dağlar denizler aşardım. Sonunda düştüğüm hep bir lağım çukuru olurdu… Eve dönüşlerde anneciğimden yediğim tokyolar* da cabası.

90′lı yıllar. Ankara. Toy bir doğa bilimciyim. Sevgili Murat Bilecenoğlu ile Sualtı Araştırmaları Derneği (SAD)’nin, o dönem Emek’teki dernek binasına giderdik. Saygı ve hayranlıkla izlerdim, uzaktan uzağa Gökhan Türe ağabeyi. O Kaptan Grant olurdu, karşısındaki takım elbiseli muhatabı coğrafyacı Paganel.

Sene 2004. İlk ayları. Niğde’deyim. Biyoloji bölümünde bir oda. Gecenin bir yarısı. Açım, üşümüşüm. Sigaram da yok. Çay mı? Hayal ülkesindeki nehrin diğer adı. Hangi vesile ile bilmiyorum ama Bümak’ın ağ sayfasında geziniyorum. Her halde o gece okumuştum Fatih Altaylı’nın, merhum “Mehmet Ali Özel” hakkında Hürriyet gazetesinde yayınlanan yazısını. İçimde merhuma ve Bümak üyelerine dair derin bir saygı uyanmıştı. Onlar bir anda çocukluğumun en saygıdeğer kahramanları oluvermişlerdi. Bilinmeyeni keşfedip insanlığa tanıtabilme arzusu ile kendi canlarını feda edebilecek kadar asildiler. Ve o soğuk Niğde gecesinde dua etmiştim yüce yaradana; “bir gün bu insanlarla yolumu kesiştir” diye.

Yıllar sonra duam kabul oldu; yollar kesişti, gönüller bir oldu. Güzel şeylerin altına imza atıldı, elele, emekle. İleride yapılacak büyük işlerin mayası çalındı. Ve bugün bir e-posta düştü bilgisayarıma. E-postada, o kahramanlardan bir tanesi diyordu ki bana; “sen artık bizim cemiyetimizin onursal üyesisin…”

Onursal Üye. Yani varlığım onlara onur verecekmiş. Estağfurullah! O büyük onur bana ait. Şeref duydum.

* Tokyo: 1980′li yıllarda çok yaygın olarak kullanılan beyaz plastikten imal edilen terlik.

Aralık ayı içerisinde, Biyologlar Dayanışma Derneği tarafından GDO Kursu düzenlenecektir. Kurs teorik+laboratuar uygulaması şeklinde 2 gün sürecek ve kursiyerlere dernek tarafından düzenlenmiş katılım belgesi verilecektir.

Ayrıntılı bilgi için lütfen tıklayınız.

Dokuz Eylül Üniversitesi Mağara Araştırma Kulübü (DEÜMAK); 15. kuruluş yıl dönümü etkinlikleri kapsamında, 24 Kasım 2009 Salı günü, saat 14:00′de, İzmir Sabancı Kültür Sarayında, DEÜMAK’ı ve mağaracılığı tanıtan sunu, dia ve film gösterisi düzenleyecektir.

Tebrikler DEÜMAK. Nice başarı dolu yıllara…

Kısa adı OPTIMA olan Akdeniz Bölgesi Bitki Sistematikçileri Birliği toplantısı 22 – 26 Mart 2010 tarihinde Antalya’da, Akdeniz Üniversitesi ve Flora Araştırmaları Derneği tarafından ortaklaşa gerçekleştirilecektir.

Toplantıya 400 civarında yabancı ve yerli bitki bilimcinin katılımları beklenmektedir. XIII. OPTIMA toplantısının resmi ağ sayfasına gitmek ve toplantı hakkındaki detayları öğrenmek için lütfen tıklayınız.

Örümceklerde erkek üreme organı olan pedipalpler sadece sperm transferinde kullanılmamakta olup; bazı örümcek gruplarında erkek bireylerin üreme dönemlerindeki eş seçme ve hayatta kalma savaşlarında ölümcül bir silah olarak da işlev görmektedirler.

Stalagtia thaleriana (Familya Dysderidae) türüne ait palp. 2006 senesinde Yunanistan’ın Girit adasından Maria Chatzaki ve Miquel Arnedo tarafından tanımlanan bu örümcek, geçtiğimiz aylar içerisinde İzmir Karagöl’den Ersen Aydın Yağmur arkadaş tarafından tespit edilmiş olup, yayınlanma aşamasına gelmiştir.

Harpactea sanctaeinsulae türüne ait palp. Bu tür Dünyada sadece Türkiye’deki bir iki mağaradan bilinmektedir.

Her iki resimde görünen uzun çıkıntılar palplerin embolus ları olup çiftleşme esnasında dişi üreme organına sperm transferini sağlamaktadırlar. Yapıları dikkate alındığında aynı zamanda nasıl bir silaha dönüşebileceklerini varın siz tahayyül edin.

Böylesine ölümcül silahlarla donatılmış avcıların avları savunmasız mı kalacaklardı? Elbette hayır. İşte örneği.

Yukarıdaki resimde Türkiye’den ilk kez tarafımızca tespit edilen ve örümceklerin Oonopidae familyasına mensup bir tür görülmektedir. Oonopid örümcekler genellikle 0.5-1 mm arasında değişen boylara sahiptirler (ergin boyları). Bu durum onları çok nadir fark edilebilir kıldığından dolayı, yabancı literatürde genellikle “Goblin Spiders” namı ile anılmaktadırlar.

Şimdi lütfen yukarıdaki örümceğin karın kısmına dikkatlice bakın. Karnın üst ve alt bölgelerinin çok kalın ve sağlam bir zırh ile donatılmış olduğunu göreceksiniz. Eee ölümcül silahlara karşı, delinmesi güç kalkanlar.

Gecesini gündüzüne kattı Ersen. Binlerce kilometre katetti örnekleme yapmak için. Kimileri can güvenliği yok diye akademideki rahat koltuklarını terk edemezlerken, Ersen ve Halil terörün en yoğun olduğu günlerde Güneydoğu Anadolu’da çalıştılar. Halil Hakkari’ye kadar gitti. Kurşunlandı.

Leiurus abdullahbayrami Yağmur, Koç et Kunt, 2009

Örnekleme çalışmaları bitince, sıra değerlendirme aşamasına gelmişti. Çalışacak laboratuvar yok! Mikroskop yok! Fotoğraf makinası yok!  Hepsinden önemlisi elimizde karşılaştırma materyali yok. Ersen’in İstanbul’daki bir ahbabından temin ettiği, kimbilir hangi petshoptan satın alınmış, İsrail’den toplandığını umduğumuz bir Leiurus quinquestriatus örneği. Hepsi bu.

Ersen türlü imkansızlıklar içerisinde makaleyi yazdı. Editöre yolladı. Son derece acımasız hakem raporları ile boğuştu. Sonra şansımız döndü. Uzun zamandır aradığımız karşılaştırma materyallerine kavuştuk. Günler haftaları, haftalar ayları kovaladı ve en nihayetinde 5 Ekim 2009 günü Leiurus abdullahbayrami türünü insanlığa tanıttık. Makalenin yayınlanıncaya kadar geçen tüm aşamalarında sarfedilen  emeğin büyüğü elbette Ersen ve Halil’e aittir. Ben, mavi gezegenin belkide en zehirli akrep türü olan L. abdullahbayrami nin keşfedilme sürecine beni de dahil ettiklerinden dolayı kendilerine çok teşekkür ediyorum. Sizinle çalışmak onurdu.

Önemli not: İnsan zaman zaman bir makalenin yazım sürecinde, emeği geçenlerin adlarını teşekkürler kısmına yazmayı unutuyor. Çektiği birbirinden güzel fotoğraflarla makalemizin zenginleşmesine sebep olan sevgili kardeşim Mert Elverici ye arkadaşlarım ve şahsım adına çok teşekkür ederim.

1) Dernek isminin belirlenmesine yönelik yaptığımız ankette çoğunlukla “Biyologlar Dayanışma Derneği” isminin tercih edilmesi üzerine, ismimiz bu şekilde değiştirilmiştir

2) Bunun dışında önerilen veya sorulan “Biyologlar Derneği” “Biyologlar Birliği” gibi isimler tescilli, olduğu için kullanılamamaktadır.

3) Türkiye kelimesi izine tabi bir kelimedir. İzin alınmadan kullanılamaz, bu nedenle şu an Türkiye ismi kullanımamaktadır, ancak izin alındıktan sonra ismimiz “Türkiye Biyologları Dayanışma Derneği” olacaktır

4) Web sayfamızdaki ana menü altındaki on-line üyelik sekmesi, derneğe üyelik içindir. Üye olmak isteyenler buradaki bilgileri doldurup yollacaklardır

5) Web sayfamızda Biyologların daha iyi iletişim kurması için Biyochat kısmı oluşturulmuştur. Buradan sürekli on-line iletişim olanaklı hale gelmiştir

İyi çalışmalar dileğimle

Prof. Dr. Nuri Yiğit

~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Biyologlar Dayanışma Derneği ağ sayfasına ulaşabilmek için lütfen tıklayınız.

Türkiye Bilimler Akademisi (TÜBA); her yıl Üniversite ders kitapları arasından seçtiği belirli sayıda kitaba ödül vermektedir. TÜBA bu yıl, Doğa, Mühendislik, Sağlık ve Sosyal Bilimler alanlarında Türkiye çapında toplam 25 ders kitabını ödüle layık görmüştür.

Bu yıl Doğa Bilimleri dalındaki ödüllerden birine; editörlüğünü, Akdeniz Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Biyoloji Bölümü Öğretim Üyesi ve meslektaşımız Prof. Dr. Kani Işık’ın yaptığı (ve Çeviri Kurulunda 11 farklı üniversitemizden 20 bilim insanının bulunduğu) “Ekoloji’nin Temel İlkeleri” isimli kitap layık görülmüştür. Eser, ünlü ekolog Eugene P. Odum’un “Fundamentals of Ecology” (2005) isimli kitabından çevrilmiştir.

Kitabın Türkçe baskısının önsöz kısmında şöyle demektedir: “Ünlü Ozan Veysel’in deyişindeki ‘Sadık yâr kara toprak’, ünlü ekolog Odum’un kitabında “Gezeğenimiz Yerküre” ile özdeşleşmektedir. Veysel’in sazında şiirsel bir dille betimlenen ve ‘ovada, dağda, çöllerde’ uzanan ‘uzun-ince yollar’,  ‘gül ile bülbül’ ve ‘insanoğlu ile tabiat’ arasındaki ilişkiler; Odum’un kitabında bu kez bilimsel bir dille anlatılmaktadır.”

Not: Bu yazı Prof. Dr. Nuri Yiğit hocamın bir e-postasından aynen alıntıdır. Kitabın yayıncısının ağ sayfasına gitmek için lütfen tıklayın.

Zaman çok çabuk geçiyor. Daha dün gibi, 19. Ulusal Biyoloji Kongresi için poster baskılarını yaptırdığım gün. Önümüzdeki yıl, 21-25 Haziran tarihleri arasında bu kez 20. Ulusal Biyoloji Kongresi düzenlenecek. Kongrenin ev sahipliğini Pamukkale Üniversitesi Biyoloji Bölümü gerçekleştirecek. Geçenkine resmen kayıt yaptırmama rağmen, maddi olanaksızlıklar nedeni ile katılamamıştım. Bu seferkine kısmet olur umarım.

Kongre sekreteryası, ev sahipliklerinin belli olmasının akabinde bir anket yapmıştı. Şu an ağ sayfalarında bu anketin neticelerini de açıklıyorlar (bknz). Anket soruları içerisinde bir tanesi var ki bence manidar. Soru 10: “Bilim kuruluna seçilecek bilim insanları nasıl belirlenmelidir?”. Şıkları ve onlara verilen cevapların yüzdeleri ise şöyle:

10. Kongre Bilim Kuruluna seçilecek bilim insanları nasıl belirlenmelidir?
a. SCI yayın sayıları dikkate alınarak ||||||||||||||||| %17.3493975904
b. SCI ve atıfları dikkate alınarak |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||| %46.9879518072
c. Mesleki kıdem ve titre dikkate alınarak |||||||||||||| %14.9397590361
d. Her üniversiteden bir kişi olacak şekilde coğrafi dağılıma dikkat ederek ||||||||||||||| %15.9036144578
e. Diğer || %2.1686746988

En yüksek oy oranını alan şık, yukarıda görüldüğü gibi b şıkkı. Meslektaşlarımız, 20. Ulusal Biyoloji Kongresinin bilim kurulunda görmek istedikleri kişilerin vasıflarını belirlemişler. Buna saygı duymak lazım.

Oysa şöyle bir sorun var. Kongre ağ sayfasının, bilim kurulu bağlantısına tıkladığımız zaman karşımıza 60 tane Prof. Dr.’dan oluşan bir liste çıkıyor. Bu sayın Prof. Dr.’lar içerisinde mutlaka çok kıymetlileri var ancak bu ülkede henüz Prof. Dr. olamamış, buna karşın kendi alanlarında rüştlerini ispat etmiş PhD. sahibi, Doçent vs. onca biyolog mevcut. Bunu herkes biliyorken, 20. Ulusal Biyoloji Kongresinin bilim kurulunda bir tane Dr. ya da Doç. Dr. olmaması ne ile açıklanabilir? Ayrıca anket sonuçlarına rağmen, kongre sekreteryasının bu bilim kurulunu nasıl tespit ettiğini bizlerle paylaşması gerekmez mi?

Turkuazoo

Şimdi kafanızda bir akvaryum hayal edin! Ama öyle evimizdekiler ya da petshop’larda gördüklerimiz gibi değil! Kocaman bir akvaryum bu… Öyle 1000-2000 metrekarelik bir alana yayılmış da değil! Tam tamına 8.000 metrekarelik dev bir akvaryum alanına sahip ve içinde 10 binin üzerinde deniz canlısının olduğu bir akvaryum! Evet yanlış okumadınız! 10 binin üzerinde deniz canlısı; dünyanın dört bir yanını kaplayan deniz ve okyanusların en özel ve en egzotik türleri… Denizlerin en karizmatik canlıları köpekbalıklarından havalı vatoslara, dev deniz kaplumbağalarından eli kolu uzun ahtapotlara… Bu öyle bir seyahat ki, Amazon yağmur ormanlarının serin sularından, karaların hem deniz hem de köpekbalıklarının kol gezdiği okyanuslarla buluşmasına şahitlik etmek gibi, heyecan dolu muhteşem bir deneyim…

Yukarıdaki yazılar, Turkuazoo nun ağ sayfasından aynen alıntıdır (bknz). “Türkiye’nin ilk ve tek modern akvaryumu” sloganıyla kurulan ve faaliyetlerine başlayan Turkuazoo’nun; bugünkü Hürriyet İK gazetesinde çıkan ilanı dikkatimi çekti. Gişe görevlileri, Ziyaretçi rehberleri, Animatörler ve Mağaza görevlileri aranıyordu. Alınacak elemanlar içerisinde yer alan “Ziyaretçi rehberleri” nde aranılan vasıflara bir baktım. Eğitim özellikleri belirtilmiyordu.

Firmanın bünyesinde çalışan “Biyolog” var mı? Bilmiyorum. Çalışması gerekir mi? Kesinlikle evet. Bir hastanede hekim istihdam edilmemesi ne demekse, Turkuazoo da biyolog bulunmaması o demek (tepede göstermelik bir taneden bahsetmiyorum).

Buradan iki farklı kuruluşa çağrım olacak. Birincisi biyolog derneklerine. Bu ilanı soruşturun lütfen. Firma bünyesinde çalışan biyolog yoksa ve alınmayacaksa protesto edin. Diğer çağrım firma yetkililerine. Bunca yatırım yapmışsınız, üstelik anlamlı ve bir o kadar riskli. Lütfen üç kuruş aza personel istihdam edeceğiz düşüncesiyle, ziyaretçi rehberlerinizi Biyoloji eğitiminden yoksun kişilerden seçmeyin.