Yeni Bir Örümcek Türü; Dasumia gasparoi

Öylesine günler yaşıyorum ki neye sevinip neye üzüleceğimi bilemez oldum. Sevinçlerim yarım, kahkaha atmaya utanıyorum. Şu Dünya’daki yegane zevkim sevgili eşimle akşamları çay sigara sohbetlerim. Ne çayın tadı var, sigara desen zaten zıkkım. Köroğlunun suratından düşen bin parça.

Yakınlarda Bulgarların Zookeys dergisinde “A survey of East Mediterranean Dasumia (Araneae, Dysderidae) with description of new species” başlıklı makalemiz yayınlandı. Akabinde 24 vatan evladını kaybettik. Sonra deprem faciası. Sevinebilirsen sevin, kıvanabilirsen kıvan.

Başlığından da anlaşılacağı üzere makalemizde Dasumia cinsinin Doğu Akdeniz’de dağılım gösteren iki türünü inceledik ve Dasumia gasparoi adı ile Türkiye’den, Dünya için yeni bir örümcek türü betimledik1. Dasumia, Dysderidae familyasının bir cinsi. Çoğunluğu Avrupa’dan betimlenmiş 16 türü mevcut. Türkiye’den bilinen tek türü ise 1979’da Brignoli tarafından Akçakoca’dan betimlenen Dasumia mariandyna idi2.

Burada cinsin ve türün sistematik detaylarına girmek istemiyorum. Esasında Dasumia gasparoi adını alan bu güzeller güzeli örümceğin yeni tür olduğuna karar verilme süreci de oldukça matraktır lakin bu bir başka yazının konusu olsun.

Yeni türe adını veren “Dr. Fulvio Gasparo” İtalyan bir bilim adamı. Asıl dalı Jeoloji. Bildiğim kadarıyla doktorası da Jeoloji üzerine. Bununla beraber uzun yıllardan beri bilhassa Dysderidae familyası mensubu örümceklerin sistematiği üzerine çalışıyor. Mağara ekosistemlerini tercih eden diğer örümcek familyaları ile de ayrıca ilgileniyor. Örneğin Türkiye’den ilk kez dişi üzerinden betimlenen Tegenaria percuriosa3 türü örümceğin yeniden betimlenmesi (redescription) Dr. Gasparo tarafından 2007 senesinde yapılmıştı. Yine kendisinin 2008’de ülkemizden betimlediği Dysdera topcui isimli bir örümcek türü de bulunmakta.

 
Dr. Fulvio Gasparo

Tüm biyospeleologlar gibi Türkiye’nin mağaraları ile ilgilense de ağırlıkla İtalya (doğal olarak) ve Yunanistan mağaralarında çalışmış. Gerek kendi betimlediği gerek ise onuruna betimlenen bir çok mağara canlısı bulunmakta. Sardostalita Gasparo, 1999; Dysdera aberrans Gasparo, 2010; Dysdera brignoliana Gasparo, 2000; Dysderocrates gasparoi Deeleman-Reinhold, 1988 (örümcek); Metacyclops gasparoi Sket, 1996 (zooplankton); Trachysphaera gasparoi Strasser, 1981 (kırkayak) bunlardan sadece bir kaçı.

Benim kendisi ile tanışmam tamamen tesadüfidir. Bir zamanlar editör yardımcılığını yaptığım dergiye gelen bir makaleyi değerlendirmesi için yollamıştım. Kısa süre içerisinde gerekli eleştirileri yapıp, geri dönmüştü. Eleştirilerindeki ustalık birikimini, nezaketi ise kişiliğini alenen gözler önüne seriyordu. Sonraları sık sık yazışmaya başladık. Genelde soru soran hep ben oluyordum. O ise tüm sorularıma sabırla cevap veriyordu. Geçiştirmek için mesaj gönderdiğine asla şahit olmadım. Bazı zamanlar “meşgulüm” diyordu. Buna rağmen ilk fırsatta beni bilgiye doyuruyordu.

Makalenin hazırlık aşamasından görüntüler
Biyolog Mert Elverici (üst) | Dr. Sulhi Özkütük (alt)

Hatta sırf bu yüzden türü ilk aşamada -yine kendisine, kişiliğine ithafen- D. bilge olarak adlandırmayı düşündük. Ancak bazı teknik hususlarda sıkıntı yaşayınca doğrudan adında karar kıldık. Hasılı kelam, Dasumia gasparoi çok güzel bir örümcek tıpkı adını aldığı güzel insan gibi.

1 Dasumia gasparoi nin tip yeri (terra typica) Kahramanmaraş’tır.
2 Dasumia mariandyna nın toplayıcısı Türkiye’ye bizzat gelip çalışmış olsa da “Paolo Marcello Brignoli” değildir. Türün tip örnekleri Alman entomolog Dr. Horst Korge tarafından toplanmış ve meşhur Alman araknolog Joerg Wunderlich’e verilmiştir. Wunderlich, çalışması için D. mariandyna nın tip örneklerini Brignoli’ye hediye etmiştir. Holotip ve bir adet paratip örneği halen Joerg Wunderlich’in koleksiyonundadır.
3 Tegenaria percuriosa, Agelenidae familyasından bir örümcek olup ilk kez Brignoli tarafından Isparta, Zindan Mağarasından toplanan dişi bireyler üzerinden betimlenmiştir.

Önemli Not: Bu yazı kaynak gösterilerek bile olsa bir başka platformda yayınlanamaz.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir