Akrepler; Ciddi Birer Sağlık Sorunu mu?

Leiurus quinquestriatus (Ölümcül Akrep)

Dünyamızın Tropikal-Subtropikal bölgelerinde görülen sağlık sorunlarına dair bilimsel makaleler  yayınlayan Acta Tropica dergisinin Ağustos ayı sayısında (Volume 107, Issue 2, August 2008, Pages 71-79); Chippaux ve Goyffon tarafından “Skorpionizmin Epidemiyolojisi: Küresel Bir Değerlendirme” adlı bir makale yayınlandı.

Adı geçen makaleden benim de haberim, sevgili meslektaşım Jan Ove Rein sayesinde oldu. Jan; The Scorpion Files Newsblog adlı blog sayfasında bu haberi, “Scorpions as a health problem” başlığıyla vermiş. İnternet üzerinde makalenin sadece özet kısmı mevcut. Tam içeriğe ulaşabilmek için dergiye abonelik gerekiyor. Bu yüzden ben, özet kısmını da özetleyerek makaleye kısaca değinmek istiyorum.

Yazarlar bu çalışmada; Dünyamızda son 30 yıl içerisinde meydana gelen ve epidemiyolojik öneme sahip tüm akrep sokması vakalarını içeren literatürü değerlendirmişler. Bunun neticesinde de yüksek riske sahip yedi bölge tespit etmişler. Bu bölgeler; Kuzey Sahra Afrikası (Sahra çölünün batısı, Moritanya, Fas, Cezayir, Tunus, Libya ve Mısır), Sahel Kuşağı Afrikası (Senegal, Moritanya, Mali, Burkina Faso, Nijer, Nijerya, Çad, Sudan ve Eritre), Güney Afrika, Yakın ve Orta Doğu, Güney Hindistan, Meksika ve Latin Amerikanın Güneyi ve son olarak And Dağlarının Doğusu.

Türkiye’nin de dahil olduğu bu yedi bölge, toplamda 2.3 milyar kişiyi barındırıyor. Bu bölgelerde yıllık akrep sokması vakası ise 1.2 milyon kişi olarak veriliyor yazarlar tarafından. Sokma vakalarında yıllık ölüm sayısı ise 3250 kişi. Ergin bireyler, çocuklara nazaran daha sık akrep zehirine maruz kalsalar da, ne yazık ki çocuklardaki ölüm oranı daha yüksek.

Bir araknolog olarak bu verilere, benim de eklemek istediğim bir kaç nokta var. Yukarıda yazarlar tarafından tespit edilen yedi risk bölgesi dikkat edilecek olursa, çoğunlukla Dünyanın sosyo-ekonomik açıdan en geri kalmış ülkelerini barındırıyor. Akrep sokması sonrasında serum tedavisi ve steril yara bakımının önemi dikkate alınacak olursa, ölümlerin daha çok ikincil enfeksiyonlardan meydana geldiğini düşünmek gerekir. Zira taktir edersiniz ki tıbbi tedavi maddi külfet demektir.

Bir çok literatürde Dünyanın en zehirli akrebi olarak geçen, Leiurus quinquestriatus (Death Stalker, Ölümcül Avcı, Ölümcül Akrep) Türkiye’nin güney doğusunda dağılım göstermektedir. Ülkemizde meydana gelen akrep sokması vakaları genellikle kırsalda sağlık ocaklarında teşhis ve tedavi edilip, zehirine maruz kalınan akrebin türü tespit edilmediği için kayıt altına alınamamaktadır. Alınanlar da şahsen gözlemlediğim kadarıyla pek sağlıklı değillerdir. Zira ülkemizden bildirilen bir çok vaka taktiminde, akrep türlerinin yanlış teşhis edildiğine sık sık şahit olmaktayım.

Yukarıda çizilen olumsuz tabloya rağmen; ataları günümüzden 420 milyon yıl evvel, Silurien devrinde ortaya çıkan akrepler asla ve asla kasıtlı olarak insana saldırmazlar. Bilakis genel davranışları insandan uzaklaşma eğilimindedir. Bütün araknidler gibi, onlar birer canavar değil sadece temkinli yaklaşılması gereken canlılardır.

Not: Tıp doktoru değilim! Lütfen tedavi metodları ile ilgili bilgi almak için e-posta göndermeyiniz.

“Akrepler; Ciddi Birer Sağlık Sorunu mu?” üzerine bir yorum

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir